Sistematikçilerin bildirdiklerine
göre,bugün dünyada tanımı yapılmış 375.000 adet bitki bulunmakta yeni ilavelerle
bunun 500.000 e ulaşmış olabileceği tahmin edilmektedir.
TIBBİ BİTKİLERİN KISACA
TARİHİ
Bu bitkilerin ancak 20.000 civarında bir
adedin den insanoğlunun yararlandığı söylenmek tedir ve bunların literatürlere
göre ,ancak 500 kadarının tarlavari üretimi yapılmaktadır.
İnsanların Bitkilerde hastalıkların iyileştirilmesi amacıyla tıbbi olarak
yararlanmaya başlaması çok eskilere dayanır.Eski
Çin,Hindistan,Mısır,İran,Yunanistan,Bazı Avrupa ülkeleri nde çok eskiden beri
bitkilerin hastalıklara karşı iyileştirici etkileri olduğu inancı
mevcuttur.Tıbbi bitkiler hakkında bilinen en eski kitabın, eski Çin hükümdarı
SHIN NONG tarafından M.Ö. 3700 yıllarında yazıldığı belirtilmektedir .Aslında
bir hekim olan SHIN NONG bu kitapta 200 den fazla bitkiden sözetmektedir.Eski
mezar yazılarından anlaşıldığı üzere Eski Mısırlılar M.Ö.3700 yıllarında
bitkisel droglardan faydalanmışlardır.Saba melikesinin zenginliğinide tıbbi
bitkiler ve baharat ticareti yapılan yolu elinde bulundurmasına ve bu ticaretten
yüksek vergiler almasına borçlu olduğu söylenmektedir.
Babilliler M.Ö. 6.-7. yüzyıllarda ayinlerinde kullanırlardı.Mısırda Papyrus
tarafından M.Ö.1550 yıllarında yazılan rölelerde 875 respect bulunmakta burada
hastalıklar ve bitkilerle nasıl tedavi edilecekleri anlatılmaktadır.Yunanistanda
M.Ö.470-500 yıllarında Hipokrat döneminde tıbbi bitkiler konusunda büyük adımlar
atılmıştır.İlk geniş eser Aristotales tarafından Bitkilerin teorisi adlı eserle
M.Ö 3.-4. yüzyıl başına rastlar.
Daha sonra Theoprast farmakoloji ile ilgilenmiş.ve Yunanlı Dioskorides M.Ö.77-78
de yazdığı 5 ciltlik Materia Medica adlı eserinde o döneme ait birçok bitkisle
drogdan sözetmektedir.Romalı Plınıus historie naturelle adlı 37 ciltlik eserinin
12 cildini tıbbi bitkilere ayırmış,burada 1000 e yakın bitkiden sözetmiştir.
M.S. Bergamada doğan Galen inde 20 ye yakın preparat hazırlama konusunda eseri
bulunmaktadır.Ki bunlardan dolayı farmazinin babası olarak anılmaktadır.Avrupada
tarikatların ve papaz okullarının bahçelerinde tıbbi bitki tarımı
yapılmıştır.Daha sonra afaroz edilen bir grup bilimadamı İran a giderek tıp
ilmini oraya taşımışlardır.Bu dönemden sonra Ebu Bekir El Razi bir tıbbi
bitkiler listesi hazırlamış,Bu dönemde İbni Sina da 5 ciltlik Canon Medical diye
tanımlanan eserini yazmıştır.1200 yıllarında yaşayan Ziyaeddin El Baytar da bu
alanda eserleriyle katkı sunmuştur.
Günümüzde 20.00 kadar bitkiden tıbbi
olarak yararlanılmaktadır.Ve bunların çoğu doğal floradan toplamak şeklinde
tedarik edilmekte,çok az bir kısmı tarlavari yöntemle üretilmektedir.(Prof.Dr.Ayhan
Ceylan E.Ü.Ziraat Fakültesi 1995
